Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu hemen kaydetmek iyi olur, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu iki kez koklamak yanılmayı önler çünkü gürültülü yerlerde hafif kokular kolayca kaçırılır. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca şiddeti anlatır. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak ve kriterleri önceden netleştirmek işin temeli olur. Ölçüt netleşince her puro aynı cetvelle tartılır ve yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa dikkat artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca erken davranıp sonuç çıkarmak sık yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle hafif ve net başlar elbette bu düzen her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira asıl tat çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ve tonlar belirginleşir hem de genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe notalar baskın olabilir nitekim ısınan yaprak kendi karakterini ancak orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı sonuç sağlar. Bölümlerin sınırı genellikle keskin değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üçe ayırmak işinizi görür. Geçişleri yakalamak adına nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Art arda çekmek ısıyı artırır hem de tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur kılar her zaman sabit ışık ile sessiz bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu kişi için işe yarar bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. 1 belli belirsiz aromayı, beş ise ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir bu sayede odak dağılmaz ve not kalitesi yükselir. Petit julietas aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır ve sonradan bakıldığında neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Notu vermeden önce en az üç çekiş yapmak gerekir öte yandan yarım notlar vermek gereksiz bir karmaşa yaratır. Skalayı her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası en çok tercih edilen puandır, zira dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar gerçekten istisnai durumlarda verilmelidir. Bu sayede kayıtlar ayırt edici kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan etkiler bu nedenle yanış hattının eşit gitmesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla keskin tonlar çabuk öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık birikimi çok daha çabuktur. Tadımda petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz yanma hızı ise tadı hemen değiştiren bir etkendir. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş akar ve aromalar sonradan açılır ve bu çabukluk tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu düzensizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini düşürmez tersine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı oturumda denerken ilk olarak inceyi ardından geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece yoğun aroma hafif olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme süresi en az otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki kanaldan gelir: damaktaki tat ve burnun yakaladığı koku hâlbuki ikisi karşılıklı besler fakat eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı yazmak iyi olur bu fark ilk bakışta önemsiz gelse de yorumları epey etkiler. Dumanı dudaktan bırakırken burun yoluyla yavaşça bırakmak retrohale denemesidir örneğin ılık bir nefes aromayı çok geniş açar. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını belirgin gösterir üstelik nezle halindeyken denenen tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha hızlı geçirir hızlı bir nefes ise ince notaları siler. Yoğunluk damakta zayıf ama koku tarafında yüksek olabilir benzer biçimde ağır bir yemekten hemen sonra algı azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı önler. Acemi tadımcılar açısından önce burundan algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı da ayrıntı göstermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf algılanır üstelik yemek aralarında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce ılık bir yudum su almak yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir çünkü doymuş bir ağız en belirgin notayı dahi soluk gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları bastırır ayrıca çok soğuk sıvılar damağı duyarsızlaştırır hem de aroma algısını azaltır. Beşli ince puro paketi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri suyla daha net görünür o nedenle hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz nitekim tatlı içecekten sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında çay de düşünülebilir; önemli olan içeceğin şekersiz kalmasıdır. Damak temizlendikten ardından iki üç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle girişilen değerlendirme sıklıkla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde içim hızlı olduğundan aroma değişimi daha dar bir alanda yaşanır ayrıca başlangıç notu bu boylarda çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ve son çekişler arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı izlenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü izlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü ise sedir tonunu hızla gösterip sona erer zira değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek denemeden daha güvenilir izlenim verir bu sebeple sakin ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca yazmak yararlıdır. Boy küçüldükçe aroma ayrıntısı azalır, ama güç hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını büyük boy kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm kullanmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım aroma gücü konusunda kesin bir fikir sunmaz yani her deneme bir öncekinin üstüne eklenir. Ruh hali, ortam ile zaman izlenimi etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı aromalar defalarca yeniden keşfedilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir tonu aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı çubuğa geri dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe yol açar. Saat, puro adı ve puan tabloya girilmelidir gerçekten ilk notlar ileride okunduğunda ilginç farklar barındırır. Puanlar birbirinden iki puandan çok fark varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Defterde kısa cümleler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm güçlü ahşap kokusu gibi bir kayıt yeterli sayılır. Sonradan okunduğunda net olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, içimin damaktaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü de tatların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde değildir. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa ayrı ölçülür bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe tadım notları gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir notasını net taşıyabilir mesela ağır bir içim sönük bir aromayla birleşebilir. La cabaña neye benzer gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir notasını güçlü taşır kaldı ki ağır bir içim notasız de olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü aroma verebilir aksi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün içinde yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ve düzenli not tutmayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kendi tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma izlenimini en az tütün kadar etkiler yani en iyi tadım koşulları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir havada çubuk hızlı yanar ve baharatlı tonlar abartılır bu sebeple ortam şartlarını de deftere geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de çekiş tıkanır ve aroma silikleşir ısı de yaprağın yanma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. Ahşap kutulu tok puro gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu nemi dikkate almak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan not farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu nasıl içilir gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım net görülür değerlendirme anı seçerken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları azaltır, parfüm ise koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken sıklıkla ortamdaki hava ya da esinti çıkar. Tadımı her seferinde aynı odada tekrarlamak en tutarlı yoldur. Havasız bir odada koku yoğunlaşırsa sonraki çubuğun tadı hatalı okunabilir. Kapı aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı çok güçlüyse kül yapısı şaşar.