Başlangıç İçin Doğru Sıra
Puro toplamaya başlarken ilk karar, kaç adet almak değil, neyi tanımak istediğinizdir. Tek adetle başlamak, büyük bir kutuya bağlanmadan damak zevkini yoklamanın en temiz yoludur. Tekli petit corona denemesi bu yaklaşım için iyi bir örnek sayılır; petit corona ölçüsü yaklaşık yarım saatlik bir içim verir ve harmanın genel çizgisini kısa sürede gösterir. Öte yandan puritos ne kadar sürer gibi ince ve kısa formatlar, düzenli içimi olan biri için rafın işlevsel bir parçası haline gelir. Başlangıçta hedef, çok sayıda puro biriktirmek değil, değişik boyutları tanımaktır. Her denemeden sonra kısa bir not tutmak, bir sonraki seçimi belirgin biçimde kolaylaştırır. Acelesiz ilerleyen biri, birkaç ay içinde hangi harmanı aradığını net biçimde görür. Böylece koleksiyon rastgele değil, kendi zevkinize göre büyür. Not almak burada küçük ama etkili bir alışkanlıktır: tarihi, ölçüyü ve ağızda bırakılan izi kaydetmeniz yeter. Bir süre geçince elinizde damak haritanızı gösteren kısa bir liste oluşur ve nihayetinde raf kendiliğinden büyürken sizi daha bilgili hem de daha rahat bir alıcı haline getirir, ayrıca bütçenizi ayrıca boşuna zorlamadan yol alırsınız, en çok ilk aylarda atılan sakin adımlar sonradan büyük bir kolaylık yaratır.
Kutu mu Paket mi
Paket büyüklüğü, koleksiyonun temposunu belirleyen ilk bakılacak etkenlerden biridir. Montecristo cabinet selection no.2 gibi yirmi beşli ahşap kutular, aynı harmanı uzun süre rafta bulundurmak isteyenlere uygun düşer. Bu tür kutularda ahşap ambalaj da işin bir parçasıdır; fakat bir kutuyu bitirmek zaman ister. Daha mütevazı bir başlangıç için piramit uçlu no2 puro gibi dörtlü hediye paketleri daha esnek bir çözümdür. Dört adet, aynı harmanı farklı günlerde tatmaya yetecek kadardır. Yeni başlayan biri için mantıklı yol, önce küçük paketle beğeniyi sınamak, ardından kutuya yönelmektir. Bu sayede raf büyürken yanlış alım ihtimali düşer. Ara sıra rafınızdaki ürünleri yeniden gözden geçirmek de yararlıdır: hangi ölçünün hep tekrar seçildiğini görmek, bir sonraki adımın yönünü belirler. Böylece kararlarınız sezgiden uzaklaşıp deneyime dayanır ve bu yöntem yıllar içinde tutarlı bir zevk kurar, acele edenlerin çoğu zaman düştüğü hatalara düşmeden ilerlemenizi sağlar, çünkü düzgün tutulmuş bir liste hafızadan her zaman güvenilirdir ve bu tutum her aşamada sizin için zaman ve emek tasarruf ettirir, ayrıca sonuçtan çok daha çok memnun kalmanızı sağlar.
Ölçüler Neyi Değiştirir
Puronun boyu ve çapı, tadın seyrini belirgin biçimde etkiler. Geniş gövdeli bir puroda tat daha dolgun kalır, ince gövdede ise içim daha hızlı ilerler. Montecristo petit edmundo kısa ama kalın yapısıyla bir saatin altında dolgun bir içim arayanlara hitap eder; kakao kabuğu ve sedir notaları öne çıkar. Club 20 sigarillo ise sigaraya benzer ölçüdeki filtreli bir ağızlıkla on beş dakikaya sığar. İki ürün aynı markanın altında yer alsa da tamamen farklı ihtiyaçlara hizmet eder. Koleksiyon kurarken yalnızca adı değil, ölçüyü de ayrı bir ölçüt olarak değerlendirmek gerekir. Aynı harmanın farklı ölçülerini yan yana denemek, en faydalı egzersizdir. Format seçerken günün boş zamanını hesaba katmak işe yarar: yarım saatlik bir ara ile bütün bir gece aynı puroyu gerektirmez. Bu yüzden rafta orta ve dolgun formları yan yana tutmak rahatlık sağlar ve her yeni tadımda bir öncekiyle kıyas yapmak mümkün olur, bu da raftaki dengeyi planlı bir şekilde geliştirir, nitekim deneyimli içiciler çoğu zaman benzer yolu tuttuklarını söyler.
Küçük Formatların Rolü
Sigarillo formatı, puronun hızlı bir versiyonu gibi çalışır. Filtreli ağızlık ve ince gövde, duman daha yumuşak biçimde ağza ulaşsın diye tasarlanır. Montecristo mini sigarillo yirmilik ince kutusuyla günlük yanınıza almaya elverişli bir örnektir ve toprak karakterini kısa bir içime toplar. Short 10 ölçüsü ise onluk pakette klasik puro hissini daha kısa bir süreye taşır. Bu ikisini birlikte kıyaslamak, sigarillonun hangi anlara cevap verdiğini açıkça ortaya koyar. Kimi meraklılar sigarilloyu koleksiyondan sayar mı diye düşünür; fakat pratik molalar için işe yarar bir yan seçenektir. Raf düzeninde ayrı bir köşe açmak yeterlidir. Bir başka nokta ise adet bilgisini önceden okumaktır: kaç puro geldiğini, kutunun nasıl kapandığını görmek sonradan şaşkınlık yaşamanızı engeller. Ufak setlerle başlayarak zevkinizi sınamak bütün bunların en kısa yöntemidir ve birkaç denemede hangi formatın hangi ana yakıştığını kendiliğinden öğrenirsiniz, ki bu birikim ileriki tercihlerde size yol gösterir, doğal olarak her zevk değişir ve kesin bir kural yoktur ve bu düzen her seçimde sizin için zaman ve emek tasarruf ettirir, ayrıca ortaya çıkandan çok daha çok hoşnut olmanızı sağlar.
Nadir Sürümlerde Denge
Özel sürümler, koleksiyonun gözde köşesi gibidir. Montecristo short 66 tavşan yılına özel kısa bir format olarak tam bu sınıfa girer; 27500 TL civarında anılır ve günlük içimden çok saklamaya uygundur. Diğer yanda yirmilik filtreli sigarillo paketi yirmilik filtreli paketiyle bütünüyle rutin bir kullanım için kurulmuştur. İki uç aynı koleksiyonda birlikte durabilir; mesele her birine doğru rolü vermektir. Özel bir sürümü hemen içmek çoğu zaman tereddüt bırakır. Sergilenecek ürünle içilecek ürünü baştan ayırmak, gereksiz kararsızlığı önler. Yıllık üretimlerde ambalajı saklamak da işin bir parçasıdır. Gündelik paketler ise rafın nefes aldığı yerdir. Değer tarafında da akılda tutulacak nokta, adede bakmaktan çok keyfe odaklanmaktır. Bütçeyi baştan belirlemek, anlık kararların önüne geçer. Yüksek bedelli olan her ürün sizin zevkinize hitap etmez ve böyle bir yaklaşım koleksiyonu tesadüflere bırakmaz, aksine her eklemeyi bir amaca bağlayarak sağlam bir yapı oluşturur, bu nedenle ilk olarak kısa denemeler yapıp sonra genişletmek en akıllı sıradır.
Yumuşak Başlangıç ve Hafif Formatlar
Yeni başlayan biri için ilk deneme genellikle sert olmamalıdır. Puroya geçmeden önce moods yirmilik filtreli yapısıyla yumuşak ve hafif bir deneyim sunar; klasik puroya geçmeden önce alışmak için uygun bir basamaktır. Ahşap kutuda connecticut puro ise Connecticut yaprağıyla koleksiyonun sakin köşesini temsil eder. Soluk tonlu yapraklar çoğunlukla krema ve ılımlı tatlılık taraflarını gösterir. Yoğunluk orta bandın altında olduğundan damak yorulmaz. Başlangıç döneminde böyle nazik seçimlerle tat hafızasını kurmak, sonraki yoğun tercihlerde çok daha rahat karar vermeyi sağlar. Sıçrama etmeden kademeli olarak yükselmek yeterlidir. Burada akılda tutulacak şey, aynı puroyu farklı zamanlarda yeniden denemektir. Ruh hali, yanındaki kahve ve mekân algıyı değiştirir. Dolayısıyla tek bir denemeye dayanıp karar vermek yerine üçüncü bir deneme tanımak daha adildir ve tüm bu farklılıklar yan yana gelince rafın hikâyesi daha zengin hale gelir, ayrıca anlatmak da isteyeceğiniz birikim ayrıca artar, bu amaçla fazla uzun bir plan ne de karmaşık bir bilgi gerekir.
Aynı Ölçü Farklı Yaprak
Dış yaprak, puronun hem görünümünü hem tadını belirleyen en görünür parçadır. Nikaragua yapımı habano puro habano örtüsüyle baharatlı bir çizgi getirir; nub maduro yağlı dokusu ise siyaha çalan ve dokulu yaprağıyla daha yuvarlak ve kakaolu bir yüz taşır. Aynı 460 ölçüsünde iki ürünü arka arkaya denemek, yaprağın etkisini saf biçimde görmenin yöntemidir. Maduro türü yapraklar uzun süre olgunlaştırıldığı için tatlılığa yatkındır. Habano örtüde ise biber tonları ön plandadır. Ancak bu kural mutlak değildir; harman da tadı etkiler. Notlarınıza örtü rengini yazmak, zamanla bir harita ortaya çıkarır. Bir de çap bilgisini incelemeyi unutmayın: geniş gövdeli bir ürün kısa zamanda yanar. Çap ölçüsünü not almak, yeni alımlarda yol gösterir. Benzer formları topluca denemek farkı netleştirir ve bu sabırlı tutum ilerleyen aylarda daha zevkinizi hem de bilginizi derinleştirir, hevesli adımlara kıyasla belirgin biçimde tatmin edici neticeler getirir, nihayet önemli olan zevkle devam etmek ve dengeli kalmaktır ve bu tutum her seçimde sizin için vakit ve çaba kazandırır, ayrıca ortaya çıkandan daha fazla memnun kalmanızı mümkün kılar.
Günlük Raf İçin Seçimler
Kısa ve kalın formlar, tütünün en yoğun bölümünü başa taşır. Güneşte olgunlaşan yaprak puro Nikaragua yapımı ve güneşle yetişen yaprağıyla bu sınıfın güzel bir örneğidir; koyu ve hafif tatlı bir karakter bırakır. Robusto ölçüsü ne demek ise daha ölçülü bir gövdeyle ceviz, sedir ve hafif krema tarafına dayanır. Bu ikisi birlikte, aynı ülke içinde bile ayrı temposu olan içimlerin var olduğunu gösterir. Dolgun bir puro hızlı içildiğinde tadını yitirir; sakin bir tempo ritmi değiştirmez ama tadı gösterir. Düzenli içen biri koleksiyonun omurgası için ölçülü bir seçime ihtiyaç duyar. Yoğun seçenekler ise ara sıra devreye girer. Kesimi sabırla uygulamak ve yakarken telaş etmemek tadın yarısını belirler. Sakin bir ritim keskin çekişi önler. Her formun kendine özgü bir ritmi olduğunu unutmamak yararlıdır ve her ek çeşit raftaki eksikliği tamamlarken size taze bir deneyim kazandırır, böylece koleksiyon statik bir liste olmaktan çıkar, kısacası düşünülerek alınan her ürün rafın değerini büyütür.
Kesim Biçimi ve Uzun Oturumlar
Formun ucu, dumanın damakta nasıl dağıldığını değiştirir. Flor de oliva torpedo sivrilen torpedo ucuyla dumanı damağın ön bölgesinde toplar; kakaomsu yanı öne çıkar. Serie v onluk ahşap kutu ise uzun double toro formatı ve espresso ile tatlı baharata yaslanan yapısıyla uzun akşamlar için düşünülmüştür. Büyük bir puroyu hayli uzun bir süreye yaymak gerekir; bu yüzden önceden zaman planlamak iyi olur. Torpedo form ise daha esnek süreçlere de elverir. Kesici seçerken küçük kesim tadı daha iyi toplar. İki formatı ayrı günlerde tatmak, size uyan formu anlamanın kısa yoludur. Yeni bir tarzı denerken önyargısız kalmak iyi sonuç getirir. Damak zamanla gelişir; bugün sevmediğiniz bir harmanı ileride sevebilirsiniz. Bu tutum rafın zenginliğini artırır ve böylece armağan alan arkadaş de özenle seçilmiş bir ürünle karşılaşır, kendiniz ise rahat bir kafayla seçim yapmış olursunuz, bu da armağanı da şık hem de isabetli yapar ve bu tutum her seçimde sizin için zaman ve emek kazandırır, üstelik ortaya çıkandan çok daha çok hoşnut olmanızı sağlar.
Aromalı Setler ve Saklama
Geleneksel tütün çizgisinin dışında kalan aromalı seçenekler de koleksiyona farklılık getirir. Acid seti ne sunar bitkisel yağlarla dinlendirilmiş beş puroyu küllükle sunan bir set olarak öne çıkar; kapağı kaldırınca tütünden önce çiçeksi bir koku hissedilir. Pişmiş meyve notalı puro ise üç puroluk sampler yapısıyla markanın çizgisini yirmi beşlik bir pakete bağlanmadan tanıtır. Bu tür setler koleksiyonun keşif katmanını taşır. Beğenilen bir çizgi çıkınca büyük kutulara geçmek mantıklıdır. Rafın ömrü saklama düzenine bağlıdır; mütevazı da olsa bir hümidor ve doğru ölçen bir higrometre ilk yatırımlar içindedir. Yeni gelen purolar birkaç hafta dinlenmeye bırakılmalıdır. Son olarak armağan etmek niyetiyle alınan setlerin kutu kalitesi de değerlidir. Hediye edilenin zevkini bilmiyorsanız ılımlı gövdeli bir ürün daha güvenlidir. Böyle düşünmek isabetsiz alımları azaltır ve sonraki dönemlerde bu küçük önlemler koleksiyonun değerini korur, ayrıca çevrenizdekilere anlatabileceğiniz sağlam bir deneyime evrilir, o nedenle bakım alışkanlığını aksatmadan yapmak yeterlidir ve bu tutum her seçimde size zaman ve emek tasarruf ettirir, ayrıca ortaya çıkandan daha fazla memnun kalmanızı mümkün kılar.